Arapçadan Türkçeye çevrildi*
Afrin bölgesindeki önceki yerel meclis başkanlarının çoğunun belediye başkanı olarak yeniden atanması ve üyelerinin ile çalışanlarının çoğunun görevde tutulması; eski “askeri polis” milislerinin çoğu ile diğer silahlı kişilerin genel güvenlik teşkilatına katılması gibi, bu yapılar Türk işgaline bağlıydı. Bu, bölge kurumlarını Halep iline bağlama planı çerçevesinde yapılmıştır. “Sivil polis” milislerinin ve güvenlik birimlerinin, sözde “Suriye Milli Ordusu” milislerinin kalıntıları içinde, hâlen güvenlik dosyasını kontrol eden Türk istihbaratı ile bağlantılı olarak çalışmaya devam etmesi; ayrıca Türk askeri üslerinin varlığını sürdürmesi ve bunlar yüzünden beş köy halkının evlerine dönmesinin engellenmesi; 2018 yılından bu yana Hatay vilayetinin bölgeyi resmî olarak yönetmekten vazgeçmemesi… Bütün bunlar, Türkiye’nin bölgeyi işgalini sürdürdüğünü, Şarʿa – Abdi anlaşmasının uygulanmasını engellediğini ve göçmenlerin güvenli dönüşü için gerekli ortamı sağlamadığını kanıtlayan çarpıcı olgulardır.
Aşağıda mevcut duruma dair bazı olaylar yer almaktadır:
= Bir sivilin kurşunla yaralanması:
Geçtiğimiz Cuma akşamı, 1/8/2025 tarihinde, yerel medya kaynaklarına göre, İdlib’in güneydoğu kırsalındaki Ebu el-Zuhur kasabasından gelen ve “Mazen el-Mahmud” olarak adı geçen bir kişi, Afrin merkezine bağlı “Cuke/Cuveyk” köyünden olan, 30 yaşındaki vatandaş “Givara Ahmed Hasan”a köydeki bakkal dükkânında ateş açtı ve onu ağır şekilde yaraladı. Özellikle sağ bacağına isabet eden kurşun nedeniyle ciddi şekilde yaralanan Givara, Afrin’deki Suriye Özel Hastanesi’ne kaldırıldı. Olay, Givara’nın bakkal dükkânına ait birikmiş borçlarını talep etmesi ve “Mazen”in borçla alışveriş yapmaya devam etmesine izin vermemesi üzerine gerçekleşti. Fail olay yerinden kaçtı.
= Sivillere yönelik saldırılar:
– 8/7/2025 tarihinde, Raju beldesindeki “Polis Karakolu” binasının arkasındaki bir eve traktörüne bağlı su tankerinden su boşaltırken, Raju’ya bağlı “Atmana” köyünden olan 28 yaşındaki sürücü “Zekeriya Ali Hamki”, üç silahlı ve yerleşimci genç tarafından ağır şekilde dövüldü ve tabanca ile yanına ateş açıldı. Bunun sonucunda kaburgalarının bir kısmı kırıldı ve vücudunda ezilmeler oluştu. Bu, uydurma bir gerekçeyle yapıldı ve saldırganlar hakkında herhangi bir soruşturma veya gözaltı yapılmadı.
– 10/7/2025 akşamı, Raju yolu üzerindeki “Kumreş” köyü kavşağı yakınında, “Batman Kaynağı” – Kara Nehir yanındaki tarlasından dönerken, Raju’ya bağlı “Atmana” köyünden olan 40 yaşındaki vatandaş “Muhammed Şeyhmus Yusuf”un yolunu, yüzleri maskeli, genel güvenlik kıyafeti giymiş ve motosikletli üç silahlı kesti. Kalaşnikofla bacaklarının arasına ateş ettiler, onu durdurdular, şiddetle dövdüler ve motosikletini, cep telefonunu ve bir miktar parasını gasp ettiler, ardından kaçtılar. Mağdur genel güvenliğe şikayette bulundu ancak sonuç alamadı.
– 12/7/2025 gecesi, Raju beldesinde ikamet eden, 30 yaşındaki “Muhammed Kadib el-Ban bin Ali”nin evine, kardeşi ve kız kardeşiyle yan yana uyuduğu sırada iki hırsız girdi. “Muhammed” uyanarak hırsızlarla boğuştu, kolundan bıçak darbesi aldı ve vücudunda ezilmeler oluştu. Hırsızlar kaçarak uzaklaştı.
– 13/7/2025 tarihinde, “Sultan Süleyman Şah Tugayı” milislerinden bazı yerleşimciler, Şiye/Şeyh el-Hadid beldesinde 60 yaşındaki yaşlı “Reşid Muhammed Colak”ı, içlerinden birinin bakkal dükkânına olan birikmiş borçlarını talep ettiği için hakaret ederek dövdüler. Borçlu olan şahıs borcunu ödemeyi reddetmekteydi.
– 22/7/2025 akşamı, Raju’nun “Mamala” köyünden 45 yaşındaki “Mahmud Ali İsmail”, komşu köy “Belilko”dan köyüne dönerken, “Altanya” köyü kavşağı yakınında, genel güvenlik kıyafeti giymiş ve motosikletli silahlı kişiler tarafından durduruldu. Yanına ateş açıldı, oğlu ile birlikte ormanlık alana zorla götürüldü, elleri bağlandı ve şiddetle dövüldü. Motosikleti, cep telefonu ve bir miktar parası gasp edildi, ardından saldırganlar kaçtı.
– 24/7/2025 akşamı, kendilerini genel güvenlik mensubu olarak tanıtan motosikletli iki silahlı, Raju’ya bağlı “Çakmak” köyünden 20 yaşındaki genç “Nizar Muhammed İhmo”yu, Çakmak – Çançalya köyleri kavşağı arasında, koruması için gittiği üzüm bağının yolunda durdurdu. Yanına birkaç el ateş ettiler, onu tüfek dipçiğiyle dövdüler ve motosikletini, bir av tüfeğini, cep telefonunu ve bir miktar parasını gasp edip kaçtılar.
= Beş köyün boşaltılması:
Son iki gün içinde sosyal medya sayfalarında paylaşılan – ve tarafımızca doğruluğu teyit edilen – 13/7/2025 tarihli, “Basilhaya Köyü Muhtarı – Muhammed Hasan Mikdad” imzalı, Afrin kentinde ikamet eden muhtar tarafından yazılmış bir dilekçe, “İlgililere ve bize yardım edebilecek herkese” hitaben kaleme alınmıştır. Dilekçede, köy halkının 2018 yılının başından itibaren göç ettirildiği ve hâlâ Afrin kenti, Halep ve çevre köyler arasında perişan bir şekilde yaşadığı; köyde Türk ordusunun bulunması nedeniyle birkaç kez giriş denemelerinin engellendiği; topraklarında koyunların aşırı şekilde otlatıldığı; halkın yoksulluk çektiği, barınma ve konut bulmakta zorlandığı; köyde yıkım, tahribat, toprak siperler ve mayınlar bulunduğu belirtilmiştir. Muhtar, köy halkının dönüşü ve köy ile arazilerindeki mayınların temizlenmesi için çözüm bulunmasını talep etmiştir.
1/8/2025 tarihinde, mevcut Afrin Bölgesi İdaresi medya sorumlusu şunları söyledi: “Yedi yıldır Basilhaya, Çe, Derviş ve Şeyhhurz Fokani köylerinin halkı, içlerinde bulunan Türk askeri üsleri nedeniyle evlerine dönemiyor. Bu köyler, sürekli yapılan taleplere rağmen halkına kapalı kaldı. Bugün, Bölge Müdürü Sayın Mesud Batal’ın doğrudan takibiyle, bu dosyanın işlemde olduğunu ve Allah’ın izniyle halkın yakında köylerine döneceğini teyit ediyoruz.”
Biz ise yedi yıl boyunca yayımladığımız onlarca raporda, Türk ordusunun Mart 2018’deki işgalden bu yana beş köyün halkını tamamen göç ettirdiğini ve hâlâ geri dönmelerini engellediğini yazdık. Bu köyler şunlardır: (Cebel Lilon’daki “Basliye/Basilhaya” ve ona bağlı çiftliklerle birlikte “Cılbır”, Raju nahiyesindeki “Derviş” ve “Çe/Cebeliye”, Bülbül nahiyesindeki “Şeyhhurz Fokani”). Bu uygulama, insanlığa karşı suç ve uluslararası insancıl hukukun ağır bir ihlali olarak değerlendirilmektedir.
= Keyfi tutuklamalar:
Geçtiğimiz Haziran ayında, Afrinli bazı tutuklular, Türk işgalinin zindanlarında yedi yılı aşkın süredir zorla kaybedilmiş olanlardan bir kısmı, ya Rai ve Mare kasabalarındaki hapishanelerin, Esed rejiminin düşüşünden sonra bazı silahlı gruplar ve siviller tarafından basılması üzerine diğerleriyle birlikte kaçtı, ya göstermelik mahkemelere çıkarılarak dosyaları kapatıldı, ya da Türk hapishanelerindeki cezalarının bitmesinin ardından serbest bırakıldı. Serbest bırakılanlar arasında şunlar vardır: Raju’nun Dumliya köyünden 35 yaşındaki “Nawaf Velid Alu”, Mabata/Maabatlı’nın Habu köyünden 30 yaşındaki “Doğan Murad İsmail”, Mabata/Maabatlı’nın Kahra köyünden 27 yaşındaki “İsmail Muhammed Hamroşo”, Raju’nun Badina beldesinden 35 yaşındaki “Bekir Abidin Habesh”.
Ancak hâlen onlarca, hatta belki yüzlerce kişinin – kesin bir sayı mevcut değil – akıbeti bilinmemektedir. Bunlardan bazıları şunlardır: Raju’nun Dumliya köyünden 40 yaşındaki “Ahmed Mahmud Hemo/Ebu Cebel”, Raju’nun Badina beldesinden 45 yaşındaki “Halil Abidin Habesh”, Raju’nun Kuliya Tahtani köyünden 1976 doğumlu “Fawzi Hamid Hamza”, Bülbül’in Halilaka köyünden 1992 doğumlu “Hamze Şaban İbrahim” ve 2002 doğumlu kız kardeşi “Asya”, Bülbül’in Keyla köyünden 28 yaşındaki “Ahmed Şeyho bin Sido”, Bülbül’in Kara gul köyünden 43 yaşındaki “Nuri İbrahim Cabo”, Mabata/Maabatlı’nın Kahra köyünden 45 yaşındaki “Riyad Arif Cabo”.
Afrin’deki Marate Merkez Cezaevi’nde hâlen “parti” yani Demokratik Birlik Partisi (PYD) ile ilişki iddiasıyla tutuklu Kürtler bulunmaktadır. Bunlar arasında, Cinderes’in Calame beldesinden “Muhammed Ahmed Seydo” ve “Muhammed Mustafa Benfeşe”, merkeze bağlı Kefr Zit köyünden “Adnan Abdurrahman” yer almaktadır.
Ayrıca, Afrinli göçmenlerden bazıları, Halep’in kuzey kırsalındaki Şehba bölgesinin işgali sırasında ya da bölgeye döndüklerinde, sözde “Suriye Milli Ordusu” milisleri tarafından tutuklanarak Azez, Mare ve Rai hapishanelerine götürüldü ve akıbetleri bilinmiyor.
9/7/2025 tarihinde, Türk istihbaratı ve Mabata/Maabatlı’daki “Sivil Polis – siyasi” milislerinden bir devriye, Şeyhutka köyündeki evinden 63 yaşındaki “Haydar Seydo bin Bekir” ile oğlunu tutukladı. Oğlu dört gün sonra serbest bırakıldı ancak “Haydar” hâlen keyfi tutuklu olarak kalmaktadır. Kendisi daha önce de tutuklanmıştı.
9/7/2025 tarihinde, genel güvenlik birimleri, Raju’nun Mamala köyünden 48 yaşındaki “Hüseyin İsmail Ahmed”i tutukladı ve onu Türk istihbaratına bağlı “askeri polis” milislerinin kalıntılarına teslim etti. Bunun nedeni, Esed rejiminin düşüşünden sonra Mare halkı tarafından basılan Mare hapishanesinden çıkmış olmasıdır. Kendisi, ailesiyle birlikte Türkiye’den zorla sınır dışı edilip, bir buçuk yılı aşkın süredir orada tutukluydu ve hâlen keyfi tutuklu durumundadır.
= Orman yangınları:
Türk işgal milisleri tarafından önceki yıllarda kesilen yoğun orman ağaçlarının kalıntılarının birikmesi sonucu, 23/7/2025 Çarşamba günü öğleden sonra, Şiye/Şeyh el-Hadid nahiyesine bağlı “Arande” ve “Termuşa” köyleri arasındaki ormanda büyük bir yangın çıktı ve geniş bir alanı yuttu. “Suriye Sivil Savunması”, ekiplerinin yerel faaliyetler ve halkla iş birliği içinde 18 saatlik çalışma sonucunda yangını söndürmeyi başardığını doğruladı.
“Suriye Sivil Savunması” ayrıca, 20/7/2025 Pazar günü, Cinderes nahiyesine bağlı Hac Hesne köyü dağında çıkan bir orman yangınını ekiplerinin söndürdüğünü de bildirdi.
= Diğer ihlaller:
– Mabata/Maabatlı’ya bağlı “Şeyhutka” köyünde, “Ceyş el-Nahba” milislerinin kalıntılarından yaklaşık on aile, kendi asıl yerleşim bölgelerine dönmeyi reddediyor, köylerine geri dönen ailelerin evlerini teslim etmiyor, köy halkını kışkırtıyor ve gelecek zeytin sezonundan kazanç sağladıktan sonra ayrılacaklarını açıkça söylüyor; bunlar arasında “Albay Ebu Cuma” adlı kişi de bulunuyor.
– Son zamanlarda, bazı yerleşimci aileler kendi asıl bölgelerine dönmeden önce, 2018 yılından beri el konulmuş olan Raju’nun “Mamala” köyündeki vatandaşlar “Hanif Muhammed Kurdi, Hanif Horo, Vahid Muhammed Ömer, Halil Ömer”e ait evlerin tüm eşyalarını yağmalayıp çaldılar.
– 24/7/2025 tarihinde, silahlı bir grup, Afrin merkezine bağlı “Tılıf” köyündeki Dr. Adil Zeynel’e ait evden bir elektrik jeneratörü çaldı.
Afrinli tutukluların, önceki özerk yönetimle ilişki suçlamasıyla veya siyasi gerekçelerle tutuklu bulunanların serbest bırakılmaması ve yedi yılı aşkın süredir zorla kaybedilmiş olanların akıbetinin açıklanmaması, geçiş dönemi otoritesinin diğer hapishanelerde yaptıkları ve ulusal düzeyde yeni bir sayfa açtığını ilan etmesiyle çelişmektedir. Bu durum, uluslararası insancıl hukukun ağır bir ihlali sayılmaktadır.
02.08.2025
Medya Ofisi – Afrin
Suriye’deki Kürt Demokratik Birlik Partisi – Yekiti
————————–
Resimler:
– Saldırıya uğrayanlar: “Zekeriya Ali Hamki, Muhammed Şeyhmus Yusuf, Muhammed kadib el-Ban bin Ali, Reşid Muhammed Colak, Mahmud Ali İsmail, Nizar Muhammed İhmo”.
– “Basliye” köyü muhtarı Muhammed Hasan Mikdad’ın dilekçesi.
– Akıbeti bilinmeyen tutuklular: “Ahmed Mahmud Hemo, Halil Abidin Habeş, Fawzi Hamid Hamza, Hamze Şaban İbrahim, Asya Şaban İbrahim, Ahmed Şeyho bin Sido, Nuri İbrahim Cabo, Riyad Arif Cabo”.
– Şiye/Şeyh el-Hadid nahiyesine bağlı “Arande” köyü dağında orman yangını.
————-
* Çeviri, Suriye’deki Kürt Demokratik Birlik Partisi Avrupa Örgütü’nün gözetiminde gerçekleştirildi.
————-
Dosyayı indirmek için buraya tıklayınız: