Arapçadan Türkçeye çevrildi*
“Suriye Millî Ordusu” olarak adlandırılan milis güçlerinin ve Türk istihbaratı tarafından desteklenen askerî ve güvenlik merkezlerinin hâlâ bölgede bulunması nedeniyle, yeni bölge yöneticisi ve genel güvenlik birimi, ihlallerin ve suçların önüne geçmekte, güvenliği sağlamakta ve yasaları gerektiği şekilde uygulamakta henüz başarılı olamamıştır. Bu nedenle söz konusu grupların unsurları ve onlara yakın şekilde bölgeye getirilen kişiler, yüksek derecede serbest hareket etmeye devam etmekte; halkın ve geri dönen birçok kişinin evlerine ve mallarına el koymakta, bunları teslim etmekten kaçınmakta ya da maddi haraç karşılığında iade etmekte, hırsızlık yapmakta, sivillere saldırıp onları öldürmeye kadar varan suçlar işlemekte, evleri tahrip edip işgalcilerin ayrılmasından sonra kalan eşyaları çalmaktadırlar. Mağdurların çoğu ise, şikâyetçi olmaya veya bu ihlalcilerle yüzleşmeye, cezalandırılma ve daha fazla zulüm ve saldırıya uğrama korkusuyla cesaret edememektedir.
Aşağıda mevcut duruma dair bazı olaylar yer almaktadır:
= Reşit olmayan bir gencin öldürülmesi:
Hırsızlık vakalarının tekrar etmesi üzerine, babası, amcası ve diğer bazı gençlerle birlikte, “Sanore” köyünün – Şiye/Şeyh el Hadid bölgesi – çevresinde bulunan tarım arazilerini, sulama kuyusu ve güneş enerjisi sistemlerini korumak amacıyla gece nöbeti tuttukları sırada, 18 Haziran 2025 Çarşamba gecesi, “Sultan Süleyman Şah Tümeni – El-Amşat” milislerinin kontrolündeki bölgede, dışarıdan getirilen silahlı bir hırsız, Cinderes’e bağlı “Hac Hesna” köyünden olan 16 yaşındaki genç “Mustafa Cemil Hamid Şeyho“ya ateş açtı. Ağır yaralanan genç, Afrin kentindeki Suriyeli Uzman Hastanesi’ne kaldırıldıktan sonra, 19 Haziran 2025 Perşembe sabahı hayatını kaybetti.
Genel güvenlik birimi henüz soruşturmanın sonucunu açıklamadı, failin yakalanıp yakalanmadığı da bilinmiyor. Bu vahşi cinayet, halk arasında büyük tepki ve öfkeye yol açtı. İnsanlar, suçluların cezalandırılmasını, milislerin ve bölgeye dışarıdan getirilen kişilerin kendi bölgelerine geri gönderilmesini ve güvenli bir ortamın sağlanmasını talep ediyor. Özellikle bölge yöneticisi Mesud Batal ve genel güvenlikten sorumlu Albay Suraka Amuri, köye taziye ziyareti sırasında davanın takipçisi olacaklarına söz verdiler.
Öte yandan, 20 Haziran 2025’te Afrin kentinde Newroz Kavşağı yakınlarında gençlerin katıldığı bir protesto düzenlendi. Gösteri, bu cinayeti kınamak, şehit genci yüceltmek ve faillerin cezalandırılmasını talep etmek amacıyla yapıldı. Ancak, daha önce “Askeri Polis” milislerinin saflarında yer alan genel güvenlik unsurları, gösteriyi kuşatarak havaya ateş açtı, göstericilere hakaret etti ve dört kişiyi gözaltına aldı. Gözaltına alınanlar birkaç saat sonra serbest bırakıldı.
= Sivile Saldırı:
Bugün öğle saatlerinde, Raju nahiyesine bağlı köyü “Çe / El-Cebeliye” yakınlarında bulunan ve “Şeyh” ile “Dike” köyleri arasındaki zeytinliğinde çalıştığı sırada, 70 yaşındaki vatandaş “Bedri Muhammed Ali“ye, motosikletle gelen iki silahlı kişi saldırdı. Failler, Bedri’nin elindeki kazmayı alarak onun başına ve sırtına vurdu, ardından yanında bulunan bir miktar nakit para, cep telefonu ve gri renkli “Mazda Pikap” aracını gasp ederek olay yerinden kaçtı. Bedri, kanlar içinde yere yığılmış şekilde bırakıldı ve Afrin kentindeki bir hastaneye kaldırıldı. Sağlık durumu hâlâ kritik.
= Sivile Yönelik Kaçırma:
27 Haziran 2025 gecesi, dört silahlı kişiden oluşan bir grup, Afrin kentinin Eşrefiye Mahallesi’ndeki evinden, “Kibar” köyünden olan 66 yaşındaki vatandaş “İbrahim Halil Hamşero“yu kaçırdı. Aynı zamanda, 14 yılı aşkın süredir kendisine ait olan siyah renkli “Kia Rio Taksi” aracını da “önceden çalınmış bir araç olduğu” bahanesiyle çaldılar. Kaçırılan Hamşero’nun akıbeti hâlâ bilinmiyor.
= Keyfî Tutuklamalar:
– 5 Aralık 2024 tarihinde, Halep’in kuzey kırsalındaki Şehba bölgesinden Afrin’e geri dönmekte olan bazı göçmen ailelerin dönüşü sırasında, “Suriye Millî Ordusu” olarak adlandırılan milisler, Afrin halkından onlarca kişiyi tutukladı. Tutuklananlar arasında, Şiye/Şeyh el Hadid nahiyesine bağlı “Arande” köyünden olan fakat Mart 2018 öncesi Raju’daki “Surke” köyünde ikamet eden vatandaşlar “Muhammed Ahmed Osman” (1988 doğumlu), “Reşid Muhammed Kilo” (1997 doğumlu), ve “Canyar Muhammed Kilo” (2007 doğumlu) da bulunuyordu. “Muhammed Osman” ile “Reşid Kilo”, Halep kentindeki Eşrefiye Mahallesi’nde yapılan bir esir takası sırasında serbest bırakıldı; ancak “Canyar Kilo”nun akıbeti hâlâ bilinmiyor. Özellikle de, tutuklandığı ilk günden itibaren kardeşi “Reşid”ten ayrıldığı göz önünde bulundurulursa, durumu endişe vericidir.
– 21 Haziran 2025 Cumartesi günü şafak vakti, genel güvenlik birimi, Raju’ya bağlı “Maska” köyü kavşağında bulunan vatandaş “Muhammed Bekir“in evine baskın düzenledi ve 18 yaşındaki oğlu “Reşid“i tutukladı. Gencin, TikTok ağında siyasi içerikli bir paylaşım yaptığı gerekçesiyle tutuklandığı, dört gün sonra serbest bırakıldığı bildirildi.
= “Ahrar el-Şarkiyye” Milisi:
Liderliğini “Ahmed İhsan Fayyad el-Hayis / Ebu Hatim Şekra” adlı kişinin yaptığı bu milis grubunun, Cinderes nahiyesine bağlı “Mıske Fokani ve Tahtani, Kile, Çakla Cumiye, Halta, Sindenkiye, Bircike, Ağcele, Hamam” köylerinde varlığı ve nüfuzu bulunmaktadır. Ayrıca, “Sindenkiye” ve “Mıske Tahtani” köylerinde iki kontrol noktası; “Ağcele” ve “Hamam” köylerinde güvenlik merkezleri; “Mıske Fokani” köyündeki “Belediye ve Tarım Kooperatifi” binasında ise askerî karargâhı vardır.
Bu milis grup, bölgede bulunmayan kişilere ait zeytinlik ve nar bahçeleri gibi taşınmazlara ve bazı sulama kuyularına el koymuş durumda. Aynı zamanda bu bahçelere tarım yapmaktadırlar ve sahip oldukları büyükbaş/küçükbaş hayvan sürülerini, başkalarına ait tarım arazilerinde tahrip edici şekilde otlatmaktadırlar. Evlerine geri dönmek isteyen hak sahiplerine ise, çeşitli bahanelerle ve maddi haraç karşılığında ancak mallarını geri vermektedirler. Ayrıca, işgalciler evleri terk ederken bazı evlerdeki kapı ve pencereleri de sökmektedir.
“Mıske” köylerinde motosiklet, güneş enerjisi panelleri ve bu sistemlerin ekipmanları ile internet ağı donanımları gibi birçok eşyanın çalındığı vakalar yaşanmıştır. Bu köylerden sorumlu kişinin, Deyrizor ilinden gelen “Ebu Fevaz” adlı kişi olduğu belirtilmektedir.
Tüm bunlara rağmen, 29 Ocak 2025’te düzenlenen ve “Zafer Konferansı” olarak adlandırılan toplantıdan sonra milislerin dağıtıldığı iddialarına karşın, “Ahrar el-Şarkiyye” unsurları hâlâ silahlı bir şekilde karargâhlarında bulunmakta ve siviller arasında silahlarıyla dolaşmaktadır.
= “Ekonomik Komite”:
Mesud Batal, Afrin bölgesi müdürü olarak resmen göreve başladıktan sonra bölge halkından onlarca vatandaşla birkaç toplantı yaptı. Ancak az sayıda kişi, milisler ve Türk istihbaratından korktukları için çağrılara katıldı. Batal mevcut durum hakkında onların görüş ve şikayetlerini dinledi, özellikle 2/7/2025 tarihli toplantıda bazı vatandaşlar sorunlarını dile getirdi. Batal, Afrin’in yedi yılı aşkın süredir farklı ve zor bir süreç yaşadığını vurguladı ve insanı ağlatan hikâyeler duyduğunu söyledi.
Geçen ayın son haftasında, çoğunluğu bölgeye dışarıdan getirilen ve Türk işgaline bağlı kişilerden oluşan bir “Ekonomik Komite” kuruldu. Bu komite, daha sonra “Afrin Yerel Meclisi” sayfası ve Facebook’taki diğer sayfalara göre Afrin ve çevresindeki meclis başkanları ile köy muhtarlarının katıldığı üç toplantı gerçekleştirdi. Komite, kamuya ait bina ve arazilerin ilgili meclis ve müdürlüklere devri ile özel mülklerin sahiplerine tesliminden sorumlu olduğunu, komitenin çalışma mekanizmalarını ve başvuru yollarını açıkladı.
Aynı zamanda vatandaşların şikayetlerini kabul etmeye ve incelemeye hazır olduğunu belirtti ve mevcut koşullar altında bazı haksızlıkların giderilmesi için kurumsal çalışma ve hukuki referans birliğinin tesis edilmesi amacıyla yeni bir aşamanın başladığını teyit etti. Komite ayrıca bazı nahiyelerde şubeler açtı. Devletin temel görevinin mülkleri korumak, özel mülkleri sahiplerine bırakmak ve anlaşmazlıkları kurumlar ve yargı aracılığıyla hukuka uygun şekilde çözmek olduğunu, Afrin’deki mevcut durumda ise milislerin ve mülklerle ilgisi olmayan herkesin özel mülklerden el çekmesi gerektiğini, böylece mülklerin sahipleri, yakınları veya vekilleri tarafından otomatik olarak yönetileceğini ifade etti. Ancak söz konusu komitenin, daha önce Türk işgali tarafından kurulan “Mazlumiyetlerin Giderilmesi Komiteleri” veya “Suriye Koalisyon Komiteleri” gibi yeni bir bürokratik araç haline gelip mülklere keyfi müdahale etme riski olduğu belirtildi. Halk arasında komitenin mülkleri yeniden kamulaştırabileceği, yeni gerekçelerle (örneğin parti ve üyelerine ait mülkler, belge eksikliği veya sahiplerinin yokluğu) mülklerin hak sahiplerine tesliminin engellenebileceği endişeleri vardır, çünkü çoğu mülk sahibi bölgedeki kişilere yalnızca sözlü vekalet vermiştir. Ayrıca komitenin hukuki dayanağı, yetkileri, üyelerinin uzmanlıkları, cehalet, tarafgirlik ya da rüşvet sonucunda belirli taraflara kayma olmaması için denetim mekanizmalarının olup olmadığı gibi sorular gündemdedir. Sorunun, Türk istihbaratının milisleri özel mülklerden el çekmeye yönlendirmesiyle bir kalem darbesiyle çözülebileceği, kamu mülklerinin hangi resmi kurumlara ait olduğu zaten bilindiği ifade edildi.
Milislerin kalıntılarının varlığı ya da bu unsurların yeni oluşturulan Genel Güvenlik Teşkilatı ve Savunma Bakanlığı yapısı içinde yeniden entegre edilmesi, örneğin önceki “Askeri Polis” milislerinin Genel Güvenlik’e dahil edilmesi ve “76. Tümen – Seyf Ebu Bakr Komutanlığında”ki “Hamzat Tümeni” milislerinin geçenlerde Afrin’e bin unsur göndermesi gibi uygulamalar, Şar’a – Abdi anlaşmasının uygulanmasını ve zorla yerinden edilenlerin dönüşünü engellemektedir. Bu durum, o unsurların ihlallerde ısrar etmelerini ve cezadan kurtulmalarını teşvik ederken, güvenliğin sağlanması ve mülklerin korunması görevlerinin esasen bölge halkından kişiler tarafından yürütülmesi gerekliliği göz ardı edilmektedir.
05.07.2025
Medya Ofisi – Afrin
Suriye’deki Kürt Demokratik Birlik Partisi – Yekiti
————————–
Resimler:
– Şehit genç Mustafa Cemil Hamid Şeyho.
– Saldırıya uğrayan yaşlı Bedri Muhammed Ali.
– Saldırıya uğrayan Bedri Muhammed Ali’ye ait gri renkli Mazda pickup aracı.
– Kaçırılan yaşlı İbrahim Halil Hamşero.
– Kaçırılan İbrahim Halil Hamşero’ya ait siyah renkli Kia Rio taksi aracı.
– Akıbeti bilinmeyen tutuklu genç Canyar Muhammed Kilo.
– Mesud Batal, 2/7/2025 tarihinde Afrin bölge müdürü olarak bazı vatandaşları kabul ederken.
– “Ekonomik Komite”nin “Yerel Meclisler ve Muhtarlar” ile toplantısı.
————-
* Çeviri, Suriye’deki Kürt Demokratik Birlik Partisi Avrupa Örgütü’nün gözetiminde gerçekleştirildi.
————-
Dosyayı indirmek için buraya tıklayınız: